علل تنگی کانال نخاعی

می‌دانیم که نخاع درون یک تونل استخوانی قرار گرفته که این فضا توسط مهره ها محدود شده است. هر عاملی که این فضای محدود را اشغال کند باعث تنگی کانال نخاعی می شود و عامل تنگ کننده کانال نخاعی بر روی نخاع و ریشه‌های خارج شده از آن فشار وارد آورده و باعث بروز درد می‌شود. علل بسیاری می‌تواند به صورت مستقیم یا غیرمستقیم باعث تنگی کانال نخاعی شوند.

یکی از شایع‌ترین عللی که باعث تنگی کانال نخاعی می شود پیر شدن یا ایجاد تغییر در دیسک های بین مهره ای است. یکی از عوارض طبیعی در دوران سالمندی پیر شدن دیسک های بین مهره ای می باشد.

همانطور که می دانید قسمت بسیاری از حجم قسمت میانی دیسک‌های بین مهره‌ای آب بوده و به شکل مایع می باشد. اما با افزایش سن دیسک‌های بین مهره‌ای آب خود را از دست داده و چروکیده و کوچک می‌شوند.

وقتی ارتفاع دیسک ها کاهش یابد از قابلیت آنها در تحمل نیرو ها کاسته شده و مهره های مجاور به یکدیگر نزدیک می شوند. نزدیکتر شدن بیش از حد مهره ها به هم دو نتیجه طبیعی دارد؛ اول اینکه سوراخ فورامین که در دو طرف مهره ها قرار دارد و محل خروج ریشه های عصبی از کانال نخاعی است، تنگ شده و در نتیجه ریشه اصلی خارج شده از آن تحت فشار قرار می گیرد. اثر فشاری بر روی نخاع در ناحیه گردنی و بر روی غلاف دورا یا ریشه های عصبی در ناحیه کمری باعث بروز علائم تنگی کانال نخاعی در اندام فوقانی و تحتانی می شود. دومین نتیجه ناشی از پیر شدن دیسک بین مهره ای ایجاد آرتروز و ساییدگی در مفاصل فاست است؛ زیرا دیسک‌های بین مهره ای بسیاری از فشارها و نیروهای القا شده به ستون فقرات را خنثی می‌کند. اما اکنون وظیفه خنثی سازی بسیاری از این فشارها بر دوش مفاصل فاست قرار گرفته و این فشارها باعث ساییدگی و آرتروز آنها می‌شود. بدن برای جبران نیروی اضافی وارد شده بر مفاصل ساییده شده و توزیع فشار در یک محدوده وسیع تر چند اقدام انجام می دهد. مثلا در صورت امکان مفاصل را بزرگ تر می کند یا قطر لیگامان های اطراف مفاصل را افزایش می‌دهد. علاوه بر این زوائد استخوانی به نام استئوفیت در اطراف مفاصل می‌سازد. مفاصل فاست نیز از این قاعده مستثنا نیستند. بزرگ شدن اندازه مفاصل و کلفت شدن لیگامان ها و تشکیل استئوفیت ها در قسمت فوقانی و تحتانی مهره ها، همگی فضایی را اشغال می‌کنند و باعث تنگ شدن کانال نخاعی می شوند.

علاوه بر آن با افزایش سن و تغییر در فضای دیسک و ناپایداری در مفاصل فاست امکان ایجاد اسکولیوز و ناپایداری در ستون فقرات به همراه کاهش لوردوز شایع می شود. حال اگر این مشکلات با تنگی کانال نخاعی همراه شود درمان بیمار با چالش های جدیدی مواجه خواهد شد.

مزید بر این ها نوعی اختلال متابولیکی به نام بیماری پاژه نیز ممکن است به تنگی کانال نخاعی منجر شود. در بیماری پاژه استخوان ها از حالت طبیعی خود بزرگ تر می شود و شکل طبیعی آنها تغییر می‌کند. از دیگر بیماری هایی که به تنگی کانال نخاعی ثانویه منجر می‌شود آکندروپلازی می‌باشد. در این بیماری فرد به طور مادرزادی کوتاه قد بوده و دست‌ها و پاهای کوتاهی دارد. در این افراد ایجاد قوس کمری و کایفوز در ناحیه کمری و گردنی و همچنین تنگی کانال نخاعی شایع می باشد که تنگی کانال نخاعی در این افراد نیاز به توجه بیشتر و درمان ویژه ای دارد.

همچنین بیماری اسپوندیلیت انکیلوزان که موجب ساخته شدن استخوان اضافی در اطراف مهره ها و التهاب لیگامان ها می‌شود نیز می‌تواند باعث تنگی کانال نخاعی ثانویه شود.

علاوه بر اینها تومور خوش خیم یا بدخیم ای که در استخوان ها، یا لیگامان های ستون فقرات و یا در نخاع و ریشه‌های عصبی آن به وجود می آید، باعث تنگی در کانال نخاع می شود. ضربه‌های ناشی از تصادفات یا سقوط یا ریزش آوار نیز می تواند باعث شکستگی های ستون فقرات شود. ممکن است این قطعات استخوانی شکسته شده به درون کانال نخاعی نفوذ کرده و باعث ایجاد تنگی در کانال نخاعی گردد. البته علائم تنگی کانال نخاعی ناشی از شکستگی های حاد متفاوت است اما احتمال بروز تنگی کانال نخاعی در پی شکستگی های طول کشیده که بهبود یافته نیز ممکن است. چرا که قطعات استخوانی ایجاد شده ممکن است منجر به تنگی در کانال نخاعی گردد.

علاوه بر موارد فوق، ممکن است تنگی کانال نخاعی مادرزادی باشد. بعضی از  افراد به طور مادرزادی، نبست به افراد طبیعی کانال نخاعی تنگ تری دارند. ممکن است سطح مقطع کانال نخاعی در این افراد از نظر اندازه و شکل با افراد طبیعی تفاوت داشته باشد. بر خلاف انواع دیگر تنگی کانال نخاعی، علائم در سنین پایین بروز می کند. زمان شروع علائم به شدت بیماری و علائم ثانویه ایجاد کننده تنگی کانال نخاعی بستگی دارد.