علائم روماتیسم ستون فقرات(یا اسپوندیلیت انکیلوزان)

علائم اسپوندیلیت انکیلوزان طیف بسیار گسترده‌ای را شامل می‌شود که معمولاً با پیشرفت بیماری بیشتر شده و در بعضی از ایام عود کرده و شدت می یابد.

ممکن است یک بیمار فقط با درد مبهم در ناحیه کمری مواجه باشد و تا سال‌های سال بیماری وی پیشرفت نکند. از سوی دیگر ممکن است بیماری فردی پیشرفت کرده و ناحیه پشتی و گردنی را نیز درگیر کند و منجر به کایفوز شود. شکل ایستادن در این افراد شبیه به حرفS می باشد چرا که مجبور هستند برای حفظ تعادل خود زانوهایشان را خم کنند.

در موارد شدیدتر ممکن است گردن به سمت جلو خم شده و بی حرکت شود؛ طوری که فرد توانایی بالا آوردن سر و دیدن فاصله دور را ندارد و فقط جلوی پایش را می بیند. ممکن است خمیدگی و بی حرکتی گردن به حدی برسد که فک به سینه چسبیده و حتی غذا خوردن را نیز مختل کند.

حال با توجه به گستردگی طیف اسپوندیلیت انکیلوزان، اگر بخواهیم تعدادی از علائم شایع تر را ذکر کنیم باید اینگونه ادامه دهیم:

از علائم اولیه و مهم ترین علامت اسپوندیلیت انکیلوزان درد در ناحیه پایینی کمر و لگن (محل مفصل ساکروایلیاک) است، طوری که فرد درد شدید و حساسیت به لمس در آن ناحیه را گزارش می دهد. با گذشت زمان، بیماری پیشرفت کرده و درد در ناحیه کمر و باسن شدیدتر می شود، طوری که ممکن است بیمار درد مبهم را در پشت ران ها نیز حس کند. با شدت گرفتن علائم درد به سمت بالا پیش رفته و به انحناهای سینه ای و گردنی منتشر می‌شود.

افراد مبتلا به روماتیسم ستون فقرات هنگام بیدار شدن از خواب احساس کمردرد و خشکی و جمود در ستون فقرات دارند، که این حس تا حدود یک ساعت بعد از آن ادامه می یابد اما با گذشت ساعتی از بیدار شدن و تحرک های روزمره خشکی کمر بهبود می یابد.

از آنجا که با پیشرفت بیماری حرکات مفاصل باعث درد می‌شود، سلول‌های استخوان‌ساز برای ثابت کردن مفاصل و پیشگیری از درد، شروع به ساخت زواید استخوانی می کنند. این زوائد ساخته شده، در نهایت باعث افیوژن مهره ها (ادغام و جوش خوردگی مهره ها به یکدیگر) می‌شود. این وضعیت منجر به محدودیت حرکت ستون فقرات شده و انعطاف پذیری آن را کاهش می‌دهد. لذا بیمار نمی تواند به راحتی به طرفین یا جلو و عقب خم شود. این شرایط باعث احساس درد در هنگام نشستن و بلند شدن می شود. حتی سرفه کردن ممکن است شدت درد را بیشتر کند.

کاهش انعطاف پذیری ستون فقرات ریسک شکستگی های آن را افزایش می دهد. علاوه بر این زوائد استخوانی به وجود آمده می تواند منجر به تنگی کانال نخاعی یا تحریک عصب سیاتیک شوند. همچنین ممکن است مفاصل بین ستون فقرات و دنده ها نیز به یکدیگر جوش خورده و حرکات قفسه سینه را مختل کنند. که این وضعیت باعث احساس درد در هنگام تنفس می شود. اسپوندیلیت انکیلوزان می‌تواند علاوه بر ستون فقرات، قسمت های دیگر بدن را نیز تحت تاثیر قرار دهد. مثلاً ممکن است باعث خشکی در مفاصل ران، زانو یا شانه شده و یا باعث بروز درد در پاشنه و کف پا و بین دو کتف گردد.  هر چند که روماتیسم ستون فقرات اساسا بر مفاصل و ستون فقرات تاثیر می‌گذارد اما عوارض ناشی از آن می‌تواند چشم ها، ریه‌ها، قلب و روده را نیز دچار مشکلاتی نماید.

همچنین تب خفیف، سردرد، خمیدگی سر و گردن به سمت جلو، درد شکمی و بعضی از عفونت ها نیز می‌تواند نتایج جانبی اسپوندیلیت انکیلوزان باشد. روماتیسم ستون فقرات به طور کلی بسیاری از قسمت های بدن را تحت تاثیر قرار می دهد اما بیشتر مفصل ستون فقرات و لگن (مفصل ساکروایلیاک) مهره های ناحیه کمری ستون فقرات و مفاصل ران و زانو و شانه را تهدید می‌کنند. در بسیاری از بیماران علائم خفیفی به صورت مزمن همراه افراد است اما مواردی نیز وجود دارد که باعث شدت گرفتن علائم می شود، طوری که برای مدت کوتاهی زندگی روزمره مختل می‌ گردد. اما این به معنی اختلال در روند یک زندگی معمولی نیست بلکه با پیگیری دقیق و صحیح روند درمانی می توان مشکلات ناشی از اسپوندیلیت انکیلوزان را به حداقل رساند.